Strona główna

Prokuratorzy aktywnie biorą udział w postępowaniach wykonawczych

Powrót do listy

czwartek, 12 stycznia 2017

Postępowanie karne wykonawcze jest w przeważającej części postępowaniem sądowym. W przeciwieństwie do postępowania karnego rozpoznawczego pokrzywdzeni, ich pełnomocnicy oraz przedstawiciele społeczni nie mają praw strony. Pomimo braku ustawowego obowiązku udział prokuratora w postępowaniach dotyczących wykonania kary jest konieczny z uwagi na ochronę interesu społecznego oraz uprawnionego interesu pokrzywdzonych.

Jakie działania są podejmowane

O obowiązku zapewnienia należytego udziału podległych prokuratorów w postępowaniu karnym wykonawczym Zastępca Prokuratora Generalnego Robert Hernand przypomniał wszystkim prokuratorom. W swoim piśmie przypomniał, że obowiązek ten powinien realizować się poprzez:

1. osobisty udział prokuratorów w posiedzeniach wykonawczych,

2. inicjowanie przez prokuratorów postępowania wykonawczego,

3. ocenę wydanych orzeczeń wykonawczych pod kątem ich prawidłowości i ewentualnej potrzeby ich zaskarżenia.

Mając na uwadze doniosłość problematyki wykonania kary i dbałość o osiągnięcie celów, dla których została wymierzona, prokurator Robert Hernand zwrócił prokuratorom uwagę na konieczność podjęcia kroków organizacyjnych, które zagwarantują właściwy udział prokuratorów w postępowaniu karnym wykonawczym i należytą ich reakcję na zapadające orzeczenia. Dotyczy to zwłaszcza spraw związanych z wykonywaniem kary pozbawienia wolności, które szczególnie rzutują na zwiększenie praworządności i ochronę społeczeństwa.

Zastępca Prokuratora Generalnego zwrócił się do wszystkich prokuratorów z prośbą o monitorowanie postępowań wykonawczych, a w miarę potrzeby podjęcie także kroków organizacyjnych zapewniających udział podległych prokuratorów w postępowaniu karnym wykonawczym poprzez fizyczną obecność na posiedzeniach lub skrupulatną ocenę i zaskarżanie zapadłych orzeczeń. W jednostkowych przypadkach, szczególnie w sprawach kontrowersyjnych, budzących zainteresowanie opinii publicznej lub też, gdy stwierdzono rażące naruszenie prawa, prokuratorzy mają uprawnienia do podejmowania z własnej inicjatywy - w trybie ustawy o prokuraturze - interwencji w celu uzyskania orzeczeń zgodnych z prawem oraz ze społecznym poczuciem sprawiedliwości.

Taki aktywny udział prokuratorów w postępowaniach wykonawczych już jest realizowany. W całym 2015 roku prokuratorzy powszechnych jednostek prokuratury brali udział łącznie w 233 tysiącach 65 posiedzeniach karnych wykonawczych. Wysoki jest także poziom skuteczności wniosków o wszczęcie postępowania jak i środków odwoławczych składanych przez prokuratorów.

Co mówią obowiązujące przepisy

Obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 roku Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (par. 337) stanowi, że prokurator bierze udział w posiedzeniach sądu, gdy sąd pierwszej lub drugiej instancji rozstrzyga w przedmiocie:

1. przerwy w wykonaniu kary, odroczenia wykonania kary oraz warunkowego zawieszenia wykonania kary,

2. zamiany kary grzywny lub kary ograniczenia wolności na zastępczą karę pozbawienia wolności,

3. wykonania kary pozbawienia wolności po zwolnieniu skazanego ze szpitala psychiatrycznego lub zakładu leczenia odwykowego,

4. zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej oraz odwołania warunkowego zwolnienia,

5. udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego oraz uchylenia takiego zezwolenia,

6. warunkowego zwolnienia,

- jeżeli jest to uzasadnione wagą sprawy lub innymi szczególnymi okolicznościami.

Prokurator ma nadto prawo, jeżeli uzna to z jakichkolwiek względów za konieczne, inicjować wszelkiego rodzaju incydentalne postępowania wykonawcze. Zwłaszcza dotyczy to postępowań wymienionych w par. 336 Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.

Dział Prasowy

Prokuratura Krajowa