wtorek, 11 sierpnia 2020

Skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego dotycząca „zdublowanego” postanowienia sądu

Skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego dotycząca „zdublowanego” postanowienia sądu

Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro skierował do Sądu Najwyższego skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 2-go grudnia 2016 r. dotyczącego nabycia spadku. Orzeczenie to zapadło, pomimo że kilkanaście lat wcześniej ten sam sąd wydał prawomocne postanowienie w tej samej sprawie.

Dwa orzeczenia w tej samej sprawie

W grudniu 2016 roku przed Sądem Rejonowym w Kielcach toczyło się postępowanie o spadek po zmarłym w lipcu 2001 roku Aleksandrze C zainicjowane na wniosek jego brata Stefana C. W toku postępowania bliscy zmarłego zapewnili sąd, że jest to pierwsza sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po Aleksandrze C. Sąd stwierdził nabycie spadku w ¼ przez żonę zmarłego i po 3/16 przez każde z czwórki dzieci. Postanowienie sądu jest prawomocne.

W okresie późniejszym ustalono, że w sprawie tej toczyło się inne postępowanie zakończone postanowieniem o nabyciu spadku z 18 września 2001 r. Postępowanie to zainicjowane zostało wnioskiem o nabycie spadku złożonym przez żonę zmarłego w lipcu 2001 r. Zapadłe wówczas postanowienie również jest prawomocne, zaś co do istoty podziału spadku oba orzeczenia są tożsame. Okoliczności sprawy wskazują, że brat zmarłego inicjując postępowanie w 2016 r. nie miał wiedzy o zapadłym w 2001 r. orzeczeniu, zaś postawa pozostałych spadkobierców przed sądem prawdopodobnie wynikała z niepamięci o postępowaniu sprzed kilkunastu lat.

Po ujawnieniu w związku z czynnościami Urzędu Skarbowego okoliczności istnienia dwóch postanowień stwierdzających nabycie tego samego spadku prokurator złożył skargę o wznowienie postępowania z 2016 r. Została ona jednak zwrócona z uwagi na niewskazanie okoliczności pozwalających na stwierdzenie zachowania przez prokuratora trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi. Z kolei skarga córki zmarłego została prawomocnie odrzucona. Obecnie jedynie wniesienie skargi nadzwyczajnej może doprowadzić do wyeliminowania nieprawidłowego orzeczenia sądu z obiegu prawnego.

Sąd nie zadziałał z urzędu

We wniesionej do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny wskazał, że orzekając ponownie w tej samej sprawie sąd rażąco naruszył przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Sąd przyjął zapewnienia uczestników postępowania o tym, że w przeszłości sprawa nie była podejmowana działając w dobrej wierze. Powinien jednak z urzędu zbadać, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki do odrzucenia wniosku określone w art. 199 kpc. Taką przesłanką była zaś okoliczność, że sprawa została już prawomocnie osądzona.

Naruszenie przepisów konstytucyjnych

Prokurator Generalny wskazał również, że postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach ingeruje w zasady, wolności i prawa wynikające z ustawy zasadniczej. Orzekając ponownie w tej samej sprawie sąd naruszył zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i jego organów wynikającą z art. 2 Konstytucji RP oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez sąd, wynikającego z art. 45 ustawy zasadniczej. Skarżący przytoczył przy tym ugruntowane orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, z którego wynika, że do gwarancji sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy trzeba zaliczyć konieczność wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy przez sąd.

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Dział Prasowy

Prokuratura Krajowa

Pokaż rejestr zmian
Autor informacji: Krzysztof Niemyjski
Informację udostępnił: Krzysztof Niemyjski
Data wytworzenia informacji: 2020-08-11
Data udostępnienia informacji: 2020-08-11
Liczba odsłon: 1 400