add_filter('xmlrpc_enabled', '__return_false'); Skuteczna skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty orzeczonego wobec spadkobierców dłużnika – Prokuratura Krajowa
piątek, 06 sierpnia 2021

Skuteczna skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty orzeczonego wobec spadkobierców dłużnika

Skuteczna skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty orzeczonego wobec spadkobierców dłużnika

Sąd Najwyższy wyrokiem z 3 sierpnia 2021 roku uwzględnił skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 29 kwietnia 2010 roku, wywiedzioną na korzyść spadkobierców dłużnika.

Okoliczności sprawy

19 lutego 2007 roku dłużnik zaciągnął pożyczkę w kwocie 14 tysięcy złotych w SKOK, której nie spłacił. 8 maja 2007 roku mężczyzna zmarł. 23 kwietnia 2010 roku wierzyciel wystąpił do Sądu Rejonowego w Sanoku z pozwem o zapłatę kwoty ponad 24,5 tysiąca złotych, solidarnie przez wdowę po zmarłym oraz jego dzieci, w tym małoletniego syna. Powód wskazał, że z jego wiedzy wynika, iż postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, na co przedłożył pismo z informacją uzyskaną w sądzie z dnia 2 września 2008 roku.

Rozpoznający sprawę referendarz sądowy ustalił, że takie postępowanie toczyło się przed sądem. Na tę okoliczność sporządził notatkę wskazującą, iż postanowieniem z dnia 28 października 2009 roku sąd stwierdził nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia, przez wdowę oraz dzieci zmarłego.

Rozstrzygnięcie sądu

W dniu 29 kwietnia 2010 roku Sąd Rejonowy w Sanoku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym i nakazał pozwanym solidarną zapłatę żądanej pozwem kwoty wraz z odsetkami umownymi. Nakaz uprawomocnił się w stosunku do wszystkich pozwanych wobec braku jego zaskarżenia.

Znęcał się nad rodziną

Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że dłużnik w chwili zawarcia umowy o pożyczkę był skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Sanoku za przestępstwo znęcania się nad rodziną. Sąd zastosował między innymi środek karny w postaci obowiązku opuszczenia lokalu, w którym mieszkał z rodziną, co wskazuje na drastyczny sposób działania sprawcy. Żona dłużnika nie była stroną umowy pożyczki i nie wyrażała zgody na jej zawarcie, czego też nie domagał się powód. Ponadto sąd ustanowił rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami z dniem 15 października 2007 roku. Jak ustalono, mężczyzna w ciągu kilku miesięcy w 2007 roku zaciągnął kilka kredytów w bankach oraz SKOK-u, wszystkie bez wiedzy i zgody małżonki. Nadto w związku z roszczeniami kierowanymi do pozwanych przez inne banki, przeprowadzone zostało postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku na rzecz pozwanych, ale z zastrzeżeniem, iż nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza. Inwentarz ten został sporządzony przez Urząd Skarbowy w Sanoku potwierdzając, że skład i wartość tego majątku jest minimalna, znacznie niższa niż dochodzona przez powoda kwota.

Orzeczenie Sądu Najwyższego

Rozstrzygający sprawę Sąd Najwyższy, w znacznej mierze podzielił argumentację zawartą w skardze Prokuratora Generalnego. Wskazał, że doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 319 kodeksu postępowania cywilnego w postaci braku w zaskarżonym nakazie zapłaty zastrzeżenia o możliwości powołania się przez pozwanych na ograniczenie odpowiedzialności w postaci nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zaznaczył, że w przypadku gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych brak złożonego w terminie przez spadkobierców oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku jest jednoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Podkreślił, że obecność w gronie spadkobierców, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia osoby małoletniej, pozwala na uznanie, że wszyscy spadkobiercy, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a to wymagało dokonania przez sąd wspominanego zastrzeżenia z urzędu.

Sąd Najwyższy podzielił również stanowisko Prokuratora Generalnego, co do istotnego znaczenia okoliczności wskazujących, że zaskarżenie orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy w Sanoku zmierza do urzeczywistnienia zasady sprawiedliwości społecznej, wskazując na naganne zachowanie dłużnika wobec swojej rodziny.

Nie uszła również uwadze sądu podniesiona w skardze okoliczność wskazująca na zaniedbanie po stronie powoda polegające na nienależytym wykazaniu, kto jest pozwanym w sprawie. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w dniu składania pozwu postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po dłużniku było już od kilku miesięcy prawomocne, tymczasem powód przedłożył nieaktualną informację sprzed ponad półtora roku, a samej wdowie odmówił przesłania dokumentacji dotyczącej pożyczki zawartej bez jej wiedzy i zgody.

Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności te jednoznacznie wskazują, że obarczenie pozwanych długiem ponad zakres odpowiedzialności wynikającej z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej. Dlatego też uchylił w całości zaskarżony nakaz zapłaty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sanoku.

Dział Prasowy

Prokuratury Krajowej

Pokaż rejestr zmian
Autor informacji: Weronika Krasnopolska
Informację udostępnił: Weronika Krasnopolska
Data wytworzenia informacji: 2021-08-06
Data udostępnienia informacji: 2021-08-06
Liczba odsłon: 2 815

Jesteś na archiwalnej stronie pk.gov.pl.
Nowa strona znajduje się pod adresem www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa.
Czas do zmiany strony: 1:00 min.
Anuluj