Prokuratura powołana została do strzeżenia praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw.

Prokuratura Okręgowa w Łomży oraz podległe jej Prokuratury Rejonowe obejmują swoją właściwością:

  • miasto Łomżę oraz gminy: Jedwabne, Łomża, Miastkowo, Nowogród, Piątnica, Przytuły, Śniadowo, Wizna i Zbójna,
  • miasto Grajewo oraz gminy: Goniądz, Grajewo, Radziłów, Rajgród, Szczuczyn, Trzcianne i Wąsosz,
  • miasto Kolno oraz gminy: Grabowo, Kolno, Mały Płock, Stawiski i Turośl,
  • miasto Wysokie Mazowieckie oraz gminy: Ciechanowiec, Czyżew-Osada, Klukowo, Kobylin-Borzymy, Kulesze Kościelne, Nowe Piekuty, Sokoły, Szepietowo i Wysokie Mazowieckie,
  • miasto Zambrów oraz gminy: Kołaki Kościelne, Rutki, Szumowo, Zambrów i Zawady.

Ściganie przestępstw

Priorytetowym zadaniem prokuratora jest wykrycie sprawcy przestępstwa, doprowadzenie go przed Sąd i dążenie do wymierzenia mu sprawiedliwej, również w odczuciu społecznym, kary. Zadanie to prokuratorzy wypełniają prowadząc i nadzorując prowadzone przez organy ścigania śledztwa i dochodzenia oraz występując jako oskarżyciele publiczni przed sądem.

Prokuratorzy sami prowadzą śledztwa w sprawach o szczególnej wadze dla wymiaru sprawiedliwości oraz nadzorują śledztwa i dochodzenia prowadzone przez inne organy (Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczna i inne.). Prowadząc lub nadzorując śledztwa oraz dochodzenia prokurator jest „gospodarzem” postępowania karnego na etapie poprzedzającym rozpoznanie sprawy przez sąd. Nadzorując postępowanie prowadzone przez inne organy prokurator może wytyczać kierunki śledztwa, uczestniczy w czynnościach dowodowych lub osobiście je przeprowadza oraz kontroluje zgodność z prawem działań podejmowanych przez organy ścigania.

W wyłącznej gestii prokuratora pozostają czynności których skutkiem jest ograniczenie podstawowych praw jednostki. 
Prokurator decyduje czy wobec osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa zastosować środki przymusu ograniczające wolność przemieszczania się (dozór Policji, zakaz opuszczania kraju, zatrzymanie paszportu) lub swobodę dysponowania majątkiem (poręczenie majątkowe, zabezpieczenia majątkowe). Także prokurator decyduje czy po zatrzymaniu podejrzanego przez organy ścigania należy wystąpić do Sądu z wnioskiem tymczasowe aresztowanie.

Decyzje o przeszukaniu muszą być wydane lub zatwierdzone przez prokuratora. Policja może wyjątkowo przeprowadzić taką czynność bez postanowienia prokuratura, jedynie w przypadku nie cierpiącym zwłoki, jeśli wcześniejsze wydanie przez prokuratora decyzji o przeszukaniu nie było możliwe. W takim przypadku po wykonaniu czynności Policja zwraca się do prokuratora o jej zatwierdzenie.

Prokurator podejmuje decyzję o sposobie zakończenia postępowania przygotowawczego.

Jeżeli w toku postępowania zebrane zostaną przekonujące dowody o winie podejrzanego wówczas prokurator kieruje do Sądu akt oskarżenia. W przeciwnym wypadku ( gdy np. okazało się, że osoba która podejrzewano nie popełniła przestępstwa) postępowanie zostaje umorzone. Z chwilą skierowania aktu oskarżenia prokurator przestaje być „gospodarzem” postępowania karnego i staje się jedną ze „stron” postępowania toczącego się od tej pory przed sądem.

Prokurator jest oskarżycielem publicznym w postępowaniach karnych toczących się przed wszystkimi sądami.

Postępowanie przed każdym sądem jest kontradyktoryjne. Zasada ta ma zastosowanie także w procesie karnym. Oznacza ona, że występujące w nim strony przedstawiają swoje racje, zaś sąd rozstrzyga o ich słuszności. Prokurator reprezentuje przed sądem interes publiczny, wyrażający się w tym, aby przestępca poniósł zasłużoną odpowiedzialność karną zaś osoba niewinna takiej odpowiedzialności nie ponosiła. Dlatego też jego obowiązkiem jest nie tylko przedstawienie dowodów wskazujących na winę oskarżonego i doprowadzenie do wymierzenia sprawiedliwej kary ale przede wszystkim dążenie do okrycia prawdy.

Stanie na strazy praworządności

Prokuratorzy mają pieczę nie tylko nad ściganiem przestępców. Równie ważnym zadaniem jest dbałość o poszanowanie prawa. Rolą prokuratora jest w szczególności zapewnienie równego traktowania każdego obywatela przez władzę publiczną oraz czuwanie aby organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Dlatego też prokuratorzy występują w sprawach cywilnych i administracyjnych oraz kontrolują prawidłowość tworzenia aktów prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej.

Jednym z zadań prokuratora jest wytaczanie powództw oraz składanie wniosków i udział w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, w szczególności w przypadkach gdy strona na skutek bezradności lub wyjątkowej sytuacji życiowej nie jest w stanie dochodzić swoich słusznych roszczeń. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w określonych sprawach (unieważnienie małżeństwa, ustalenie ojcostwa, rozwiązanie przysposobienia, ale nie może wytoczyć np. powództwa o rozwód).

Istotną rolą prokuratora jest również udział w postępowaniu administracyjnym. Interwencja prokuratora następuje wtedy gdy naruszenie prawa przez organ administracyjny lub bezczynność takiego organu narusza interes Rzeczpospolitej, podstawowe prawa obywatela lub gdy obywatel z jakichkolwiek powodów nie jest w stanie chronić swoich praw.

Jednym z zadań postawionych przed prokuratorami jest kontrola zgodności z prawem aktów prawa miejscowego wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego (uchwały Rady Gminy, Miasta itd.) i terenowe organy administracji rządowej. W przypadku gdy taki akt był sprzeczny z prawem, prokurator zwraca się o jego zmianą lub uchylenie, zaś w przypadku uchwały organów samorządu terytorialnego, prokurator może wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego.

Pokaż rejestr zmian
Autor informacji: Sylwia Godlewska
Informację udostępnił: Sylwia Godlewska
Data wytworzenia informacji: 2008-06-06
Data udostępnienia informacji: 2011-12-29
Liczba odsłon: 2 196